Oppositional Defiant Disorder: de stoornis waardoor je autoriteit trotseert

Wat zijn de symptomen van ODD bij een kind?

Gevraagd door: Ninthe de Grote  |  Laatste update: 20 september 2026
Score: 4.2/5 (51 stemmen)

Er mag gesproken worden van ODD wanneer een kind langer dan 6 maanden 4 of meer van onderstaande kenmerken laat zien:
  • het kind is vaak driftig;
  • het kind maakt vaak ruzie met volwassenen;
  • het kind is vaak opstandig of weigert zich te voegen naar verzoeken of regels van -volwassenen;

Hoe herken je of je kind ODD heeft?

Kenmerkend voor kinderen met ODD is dat ze boos/prikkelbaar gestemd zijn en brutaal/uitdagend gedrag laten zien, wanneer er interactie is met minstens één persoon die niet de broer of zus is.

Wat te doen met een kind in ODD?

Handvatten voor thuis
  • Verzamel informatie over de problematiek van je kind. ...
  • Stel duidelijke regels over belonen, straffen en negeren.
  • Wees consequent, hoe lang het kind ook zeurt en dramt.
  • Wees duidelijk en voorspelbaar.
  • Geef zelf het goede voorbeeld.
  • Laat je niet verleiden tot dwingen, dreigen of geweld gebruiken.

Is ODD aangeboren of aangeleerd?

Er is nog geen duidelijke aanwijzing voor de oorzaak van ODD. Er wordt uitgegaan van een combinatie van een bepaalde aanleg en omgevingsfactoren. Een aangeboren temperament van een kind kan een rol spelen, maar ook aandachtsproblemen, impulsiviteit, pesten en wellicht gepest worden of een inconsistente opvoeding.

Wat zijn de symptomen van een gedragsstoornis bij een kind?

Kenmerken gedragsstoornis
  • Verzetten zich constant en voortdurend tegen volwassenen.
  • Zijn niet goed aanspreekbaar.
  • Willen niet luisteren.
  • Pesten andere kinderen.
  • Schelden (verbaal agressief)
  • Slaan, vechten, ( de kinderen zijn fysiek)
  • Liegen.
  • Stelen.

24 gerelateerde vragen gevonden

Wat zijn de oorzaken van ODD?

De afkorting ODD komt van de Engelse term oppositional defiant disorder. In het Nederlands heet dit oppositionele-opstandige stoornis. Kinderen met ODD zijn moeilijk in de opvoeding, ongehoorzaam en in verzet.

Wat zijn de redenen waarom een kind ongewenst gedrag vertoont?

Afhankelijk van de leeftijd van het kind kan een gedragsprobleem verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld een negatieve spiraal van reacties tussen ouders en kinderen, stress op school of het kinderdagverblijf, of de invloed van het problematische gedrag van leeftijdgenoten.

Is ODD te genezen?

Beloop en prognose. Bij kinderen en jongeren met ODD en CD nemen de symptomen over het algemeen in de loop der tijd af, ook zonder behandeling. Sommige kinderen en jongeren blijven symptomen vertonen, bij anderen nemen de symptomen af en verdwijnt de diagnose (Bunte e.a., 2014; Lahey e.a., 1995).

Is ODD een vorm van autisme?

Als kinderen ODD hebben, is er vaak sprake van comorbiditeit. Dat wil zeggen dat de aandoening samengaat met andere ziektebeelden. Stoornissen waar ODD vaak mee samengaat zijn ADHD, autisme of een reactieve hechtingsstoornis. Door het samengaan met andere ziektebeelden, is de diagnose ODD niet eenvoudig te stellen.

Waarom dagen kinderen met ODD andere kinderen en volwassenen uit?

Kinderen met ODD dagen andere kinderen en volwassenen vaak uit met hun gedrag. Ze laten gedrag zien waarvan ze weten dat anderen daar boos of verdrietig om worden. Ze zoeken voortdurend de grenzen op van de mensen in hun omgeving. Ook kunnen ze mensen tegen elkaar uitspelen.

Kan een kind met een ODD uit huis worden geplaatst?

Een kind mag alleen uit huis worden geplaatst als er echt geen andere oplossingen zijn voor de problemen thuis. Een hulpverlener moet er daarom alles aan doen om samen met jou een tijdelijke uithuisplaatsing te voorkomen. Samen kijken jullie naar vragen en mogelijke oplossingen, zodat je kind thuis kan blijven wonen.

Is ODD een psychiatrische stoornis?

Na onderzoek blijkt een deel van de kinderen en jongeren gedi- agnosticeerd te worden met odd of cd. Deze stoornissen behoren tot de meest prevalente psychiatrische stoornissen bij kinderen en jongeren, met voor odd een prevalentie van 3 % en voor cd 2%.

Waarom wordt mijn kind zo snel boos?

Als je kind altijd of heel vaak boos is, dan is er meestal een onderliggende oorzaak. Je kind voelt zich bijvoorbeeld niet veilig, ervaart veel stress op school of heeft conflicten met vriendjes. Ook het temperament van je kind speelt een rol. Het ene kind wordt sneller boos dan het andere kind.

Welke leeftijd ODD?

Wanneer er sprake is van ODD of CD is het vanaf de leeftijd van twaalf jaar meestal nodig om niet alleen de ouders en het kind te trainen maar om breder in te zetten. Daarvoor zijn programma's ontwikkeld die ook de omgeving bij de behandeling betrekken.

Wat is gestoord gedrag?

Storend gedrag wordt gestoord gedrag als het terzelfdertijd leed veroorzaakt bij de persoon zelf (bijv. niet aanvaard worden in de samenleving) en/of bij de onmiddellijke omgeving (ouders, school, …). Het kan gaan over agressie, criminele feiten, liegen of het zich niet kunnen houden aan regels.

Hoe behandel je een kind met ODD?

Ook al kan een kind met ODD er niet alles aan doen, het moet toch leren omgaan met deze stoornis. Bespreek agressie in de groep via rollenspellen. Zorg voor een positief klimaat, waarbij de verantwoording voor het kind met ODD óók bij de rest van de groep ligt. Zij kunnen hem uitlokken, maar ze kunnen hem ook helpen.

Hoe weet je of je kind ODD heeft?

Je hebt kinderen die boos zijn, maar ook kinderen die opstandig zijn. De boosheid verdwijnt, maar als het opstandig en agressief gedrag vaker voorkomt en langer duurt, dan kan er sprake zijn van ODD. Dit is de Engelse afkorting voor Oppositional Defiant Disorder.

Is er medicatie tegen ODD?

Farmacotherapie heeft in de behandeling van odd en cd een vaste plaats ingenomen, in het bijzonder bij comorbiditeit met adhd en bij ernstige agressie. Bij comorbiditeit met adhd worden psychostimulantia zoals methylfenidaat gebruikt.

Wat is zelfbepalend gedrag bij een kind?

Zelfbepalend gedrag ontstaat vaak wanneer het kind zich gedurende langere tijd niet gehoord, gezien en begrepen voelt. Het gevoel van onveiligheid neemt daardoor toe en de wereld wordt voor het kind onvoorspelbaar. Hoe meer het kind de controle pakt, hoe voorspelbaarder zijn/haar wereld wordt.

Hoe ontstaat een ODD?

Er zijn geen duidelijke oorzaken aan te wijzen voor de aanwezigheid van ODD. Er wordt uitgegaan van een combinatie van aanleg en omgevingsfactoren. Zo kan het aangeboren temperament van een kind een rol spelen, maar ook aandachtsproblemen, impulsiviteit, pesten en gepest worden of een inconsistente opvoeding.

Waarom gromt mijn kind?

Soms zie je dan dat peuters hun adem inhouden, schreeuwen, grommen of op de grond gaan liggen gillen. Dit is normaal. Peuters kunnen nog niet goed met hun emoties omgaan en hebben daarom jou als ouder nodig om hen hierbij te helpen.

Wat is inconsistente opvoeding?

Inconsistent gedrag. Ouders zijn wisselend responsief, reageren soms wel en soms niet adequaat op de behoeften van het kind, tonen weinig affectie en ervaren ongemak bij het uiten van emoties. Verwaarlozing en misbruik.

Hoe kan ik mijn kind ongewenst gedrag afleren?

Hoe voorkom je dat je kind driftig wordt?
  1. Geef je kind aandacht door samen te spelen, knuffelen of iets anders leuks te doen. ...
  2. Geef complimenten als je kind iets goed doet. ...
  3. Bied je kind regelmatig opties aan. ...
  4. Met een iets oudere peuter kun je voor het naar bed gaan een gesprekje voeren over de dag.

Is liegen een gedragsstoornis?

Pathologisch liegen is de onbedwingbare drang om te liegen. Veel mensen vertellen weleens een leugen, bij kinderen is er ook vaak sprake van fantasie. Pas als liegen tot ernstige problemen leidt in de omgang tussen de leugenaar en zijn omgeving is sprake van pathologisch ofwel ziekelijk gedrag.

Hoe herken je een kind met gedragsproblemen?

We spreken van gedragsproblemen als:
  • een kind zich dwars en opstandig gedraagt, gauw geprikkeld is en driftig wordt, anderen ergert, antisociaal gedrag vertoont (zoals liegen of stelen) of zich agressief gedraagt.
  • het kind, de ouders of de omgeving er nadelige gevolgen van ondervinden.