Zintuiglijke overbelasting en hoe om te gaan met overprikkeling | Dr. Kim Sage

Wat zijn de oorzaken van overprikkeling?

Gevraagd door: kand. Jente Aydin Msc  |  Laatste update: 3 oktober 2026
Score: 4.4/5 (14 stemmen)

Enkele voorbeelden van aandoeningen die leiden tot overprikkeling zijn: een beroerte, de ziekte van Parkinson, een angststoornis, en hersenbeschadigingen door een ongeval. Maar ook mensen met een autismespectrumstoornis, depressie, ADD, of ADHD hebben vaak last van overprikkeling.

Waardoor kan je overprikkeld raken?

Wanneer raak je sneller overprikkeld? Dit kan verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld doordat jouw brein de prikkels die je binnenkrijgt niet goed filtert, waardoor je te veel prikkels binnen krijgt. Een andere oorzaak is dat je brein geen onderscheid maakt tussen hoofd- en bijzaken.

Welke mensen hebben last van overprikkeling?

Gevoelig zijn voor overprikkeling komt voor bij sommige stoornissen, zoals een angststoornis, depressie en autisme. Maar iemand hoeft geen psychische stoornis te hebben om er gevoeliger voor te zijn. Zo komen bij mensen die hoogsensitief of hoogbegaafd zijn prikkels intenser binnen.

Wat zijn de tekenen van overprikkeling?

Mensen met overprikkeling hebben vaak last van hoofdpijn, vermoeidheid, stress, verminderde concentratie, slaapproblemen, onrust, en het overlopen van emoties. Bij sommige mensen leidt dit tot tijdelijke uitvalsverschijnselen, koorts, overgeven of een epileptische aanval.

Wat zijn de oorzaken van een overprikkeld zenuwstelsel?

Overprikkeling kan verschillende oorzaken hebben, zoals een drukke werkdag, een overweldigende omgeving, te veel sociale interacties of slaaptekort. Je lichaam en geest krijgen dan niet genoeg tijd om te herstellen van de constante stroom prikkels, wat zowel mentale als fysieke gevolgen kan hebben.

17 gerelateerde vragen gevonden

Hoe kalmeer je een overprikkeld zenuwstelsel?

Je kunt pas werken aan een overprikkeld brein als je herkent dat je het hebt. Ga mediteren of beoefen mindfulness. Dat geeft ontspanning en helpt je hoofd tot rust te brengen. Ook ademhalingsoefeningen kunnen hierbij goed helpen.

Welk supplement bij overprikkeling?

Magnesium Bisglycinaat

Magnesiumbisglycinaat is essentieel voor ons zenuwstelsel en bevordert de mentale veerkracht en helderheid van geest. Is vooral werkzaam bij overprikkeling en concentratieproblemen. Effectief voor spierontspanning, slaap, stressvermindering en bij overprikkeling.

Hoe kom ik van mijn overprikkeling af?

Tips om overprikkeling tegen te gaan
  1. Ken je grenzen. Grenzen zijn heel belangrijk. ...
  2. Maak een signaleringsplan. Een signaleringsplan heeft mij enorm geholpen. ...
  3. Ga wandelen. Wandelen helpt met ontprikkelen. ...
  4. Luister muziek of een podcast. ...
  5. Ga dansen. ...
  6. Stim! ...
  7. Kijk ASMR (mocht het helpen) ...
  8. Blijf geplakt aan je mobiel.

Wat zijn de vier fases van overprikkeling?

De vier fases van overprikkeling
  • Fase 1 - Bezieling. In de fase van bezieling voel je je nog uitstekend en ben je je niet zo bewust van je energielevel. ...
  • Fase 2 - Overmoedig en ontvankelijk. In de tweede fase van overprikkeling raak je overmoedig. ...
  • Fase 3 - De ontkoppeling. ...
  • Fase 4 - Afscheiding.

Welke medicatie bij overprikkeling?

Carbamazepine kalmeert overprikkelde zenuwen in de hersenen. Vermindert verder dorst en hoeveel u moet plassen. Bij epilepsie, zenuwpijn, manie (bipolaire stoornis) en ontwenningsverschijnselen bij alcoholverslaving.

Is overprikkeling te genezen?

Er zijn nog nauwelijks vastgestelde behandelingen voor overprikkeling. Behandeling kan zich wel bijvoorbeeld richten op: goede uitleg over prikkels, prikkelverwerking, hersenletsel aan de persoon met hersenletsel en de naasten, zodat ook uitleg naar de omgeving makkelijker wordt.

Wat is het verschil tussen hoogsensitiviteit en overprikkeling?

Wat is het verschil tussen overprikkeling en hoogsensitiviteit? Overprikkeling is een toestand waarin je systeem tijdelijk overbelast is door prikkels. Hoogsensitiviteit is een eigenschap waarbij je prikkels dieper en intenser verwerkt. HSP'ers zijn daardoor vatbaarder voor overprikkeling.

Welke soorten overprikkeling zijn er?

We onderscheiden drie soorten overprikkeling: zintuiglijke overprikkeling, emotionele overprikkeling en cognitieve overprikkeling.

Wat is neurologische overprikkeling?

Overprikkeling door hersenletsel is een toestandsbeeld van een uitputtende situatie die een neurologische oorsprong kent en die ontstaat als er meer cognitieve, emotionele en zintuiglijke (inclusief proprioceptieve en vestibulaire) informatie (in de vorm van prikkels) wordt ontvangen dan de hersenen kunnen verwerken.

Waarom ben ik zo prikkelbaar?

Oorzaak snel geïrriteerd zijn

Het zijn menselijke emoties en geen reden tot zorg. Maar als je al langere tijd heftig reageert op prikkels kan dit een gevolg zijn spanning, stress, oververmoeidheid en burn-out. Je draaglast is veel groter dan je draagkracht. En dat kan verschillende redenen hebben.

Wat zijn de symptomen van een prikkelverwerkingsstoornis bij volwassenen?

Kinderen en volwassenen met prikkelverwerkingsproblemen hebben moeite met het verwerken van zintuiglijke prikkels, informatie komt bij hen vaak te sterk en ongefilterd binnen, maar het kan ook zijn dat informatie vanuit de zintuigen juist moeizaam binnenkomt.

Welke klachten horen bij overprikkeling?

Overprikkeling gedurende langere tijd kan leiden tot fysiologische stressreacties. Er zijn dan continu teveel stresshormonen in het lichaam. Door deze stressreacties kan iemand last krijgen van bijvoorbeeld een gejaagd gevoel, moeilijk tot rust kunnen komen of moeite met slapen.

Is overprikkeling een emotie?

Emotionele overprikkeling kan een oorzaak (bijvoorbeeld een stapeleffect) of gevolg zijn van zintuiglijke overprikkeling. Als iemand cognitief teveel prikkels heeft moeten verwerken door bijvoorbeeld een te drukke weekagenda, dan zal diegene sneller emotioneel kunnen worden.

Hoe lang kan overprikkeling duren?

Voor de één kan de hersteltijd uren duren, voor een ander is de hersteltijd weken tot maanden. Zevende advies: Wie te vaak over de grenzen gaat en zich laat overprikkelen kan in een chronische uitputting geraken.

Wat zijn de eerste signalen van overprikkeling?

Wat zijn symptomen van overprikkeling?
  • Je voelt je sneller geïrriteerd.
  • Je hebt moeite om je te concentreren.
  • Overlopen van emotie.
  • Plotselinge hyperactiviteit of juist extreme vermoeidhei.
  • Een onrustig en ongemakkelijk gevoel.
  • Hoofdpijn, pijn achter je ogen.

Hoe krijg je je hersenen weer tot rust?

6 tips voor rust in je hoofd
  1. Vind jouw ritme. Een regelmatig ritme, waarbij momenten van drukte afgewisseld worden met genoeg momenten van ontspanning, helpen je brein kalmeren. ...
  2. Ontsnap aan de rommel. ...
  3. Dump je gedachten. ...
  4. Gebruik je volle aandacht. ...
  5. Doe een ademhalingsoefening of meditatie. ...
  6. Ga iets actiefs doen.

Welke hulpmiddelen zijn er om te ontprikkelen?

Wanneer je die 'triggers' kent, kun je tijdig tussendoor activiteiten en hulpmiddelen aanbieden die je kind helpen om zijn of haar 'emmertje' te legen. Hulpmiddelen die helpend kunnen zijn zijn: bijtkettingen, friemelmateriaal zoals fidget toys, maar ook verzwaringsproducten zoals een verzwaarde knuffel.

Hoe stop je overprikkeling?

Sommige mensen hebben fysieke klachten als gevolg van overprikkeling. Denk dan aan deze tips:
  1. Plan voldoende rustmomenten in.
  2. Ga op tijd uit de situatie, voordat je te moe bent, duizelig wordt of pijn krijgt.
  3. Vermijd situaties waarin het heel koud of warm is.

Hoe kan ik mijn overprikkelde zenuwstelsel kalmeren?

Tips om overprikkeling van het zenuwstelsel te kalmeren
  1. Creëer een rustige omgeving: zorg ervoor dat je een ruimte hebt waarin je je kunt terugtrekken en kunt ontspannen. ...
  2. Leer ontspanningstechnieken: daarnaast is meer ontspanning natuurlijk enorm belangrijk om overprikkeling van het zenuwstelsel te kalmeren.

Wat zijn de symptomen van een GABA-tekort?

GABA-tekort symptomen kunnen onder meer zijn:
  • Verhoogde stress en/of angstgevoelens.
  • Prikkelbaarheid en rusteloosheid.
  • Moeite om te ontspannen.
  • Slaapproblemen (moeilijk inslapen of doorslapen).
  • Verhoogde gevoeligheid voor externe prikkels.
  • Spierspanning of fysieke onrust.
  • Hoofdpijn.
  • Stemmingswisselingen.