Hoe de SCHAAM-spiraal te stoppen "Ben ik een slecht persoon?" - Schaamte versus schuldgevoel

Wat is schuldgevoel op het werk?

Gevraagd door: Elias Yilmaz  |  Laatste update: 4 februari 2026
Score: 4.2/5 (40 stemmen)

Productiviteitsschuld verwijst naar de gevoelens van schaamte of teleurstelling die gepaard gaan met de overtuiging dat je niet genoeg hebt gedaan, niet hard genoeg hebt gewerkt óf de schrik dat anderen dat van je denken.

Wat zijn de symptomen van schuldgevoel?

Symptomen van schuld
  • tekenen van angst en onrust,
  • plotseling 'te aardig' zijn,
  • niet kunnen slapen,
  • vermijdingsgedrag, zoals het vermijden van andere mensen,
  • tekenen van woede en vijandigheid vertonen,
  • gebrek aan lichaamstaal vertonen,
  • oogcontact vermijden,
  • verlies van eetlust,

Wat is het schuldgevoel bij een burn-out?

Mensen met een burn-out hebben vaak een een groot schuldgevoel. Jarenlang lag de lat ongehoord hoog, wisten ze alles te halen en te bereiken en voelden zich daardoor gewaardeerd door de omgeving. Die waardering werd vaak teruggegeven waardoor een soort afhankelijkheid ontstond.

Wat zit er achter schuldgevoel?

Schuldgevoel maakt deel uit van een normale cognitieve en emotionele ontwikkeling en gaat samen met de mate van empathie die je bezit. Je kunt je inleven in de ander en begrijpt dat je mogelijk iets pijnlijks hebt veroorzaakt. Je hebt een sterke moraal en bent minder snel geneigd om te liegen en bedriegen.

Wat moet je doen als je een schuldgevoel hebt?

Stap 5: het schuldgevoel loslaten
  1. Je laat de verantwoordelijkheden los die iemand anders jou heeft opgelegd. ...
  2. Je grenzen aangeven en meer 'nee' zeggen. ...
  3. Laat emotionele uitingen van een ander bij die persoon. ...
  4. Doe vaker dingen waar jij je goed bij voelt. ...
  5. Zie jezelf voor wie je bent. ...
  6. Leer van je fouten en ga weer door.

19 gerelateerde vragen gevonden

Waar komt overmatig schuldgevoel vandaan?

Schuldgevoel gaat ook gepaard met depressie of alcoholisme, ze kunnen zich ontwikkelen bij mensen die lijden aan chronische aandoeningen en constante zorg voor geliefden nodig hebben. Het komt ook voor bij angststoornissen, lage zelfbeeld en persoonlijkheidsstoornissen.

Hoe noem je iemand die niet over gevoelens praat?

Alexithymie wordt aangeduid als een persoonlijkheidskenmerk en is vertaald uit het oud-Grieks: “geen woorden voor emoties”. Veel mensen met autisme ervaren moeilijkheden in hun gevoelswereld en het uiten van emoties. Voorkomende kenmerken: Niet goed kunnen aanvoelen en bepalen of je nu blij, boos of verdrietig bent.

Is schuldgevoel een emotie?

Schuldgevoel is een complexe emotie: het kan in veel verschillende vormen voorkomen en kan om verschillende redenen worden ervaren in de context van borstkanker, maar ook in andere aspecten van het leven. Volgens dr. Brown “is schaamte een focus op jezelf, terwijl schuldgevoel een focus op gedrag is.

Hoe lang blijft een schuldgevoel?

Hoe algemeen komen schuldgevoelens voor? Onderzoekers schatten dat mensen ruwweg twee uur per dag een milde vorm van schuldgevoel ervaren, vijf uur per week een gematigde vorm en drieënhalf uur per maand een ernstige vorm. In sommige gevallen blijven schuldgevoelens jarenlang bestaan en soms zelfs tientallen jaren.

Wat betekent het om altijd te denken dat je iets fout doet?

Bij catastrofaal denken neigen mensen ertoe het ergst mogelijke scenario te overwegen en gebeurtenissen pessimistischer te zien dan ze werkelijk zijn. Dit gedachtepatroon is een vorm van vertekend denken waarbij de waarschijnlijkheid van negatieve gebeurtenissen wordt overschat.

Wat zijn de drie belangrijkste symptomen van burn-out?

Je voelt je geestelijk moe. Je hebt moeite om je aandacht erbij te houden en/of dingen te onthouden. Je bent prikkelbaar.

Wat zijn de fases van een burn-out?

De 12 fases van een burn-out:
  • Fase 1: Bewijsdrang. ...
  • Fase 2: Steeds harder werken. ...
  • Fase 3: Behoeften negeren. ...
  • Fase 4: Verdringing van conflicten. ...
  • Fase 5: Herzien van waarden. ...
  • Fase 6: Ontkennen van problemen. ...
  • Fase 7: Terugtrekken. ...
  • Fase 8: Gedragsverandering.

Wat merk je aan iemand met een burn-out?

Iemand kan heel prikkelbaar zijn, uit het niks een woedeaanval krijgen, om iets kleins tegen de kinderen uitvallen of heel onrealistisch reageren. Je naaste voelt zich heel moe, heeft geen zin meer in activiteiten, voelt zich lusteloos en gaat zich steeds meer afzonderen.

Waarom praat iemand je een schuldgevoel aan?

Wanneer iemand jou een schuldgevoel wil aanpraten, suggereert iemand dat jij niet voldoet en dus tekortschiet. Praten vanuit verantwoordelijkheid is: woorden vinden, antwoorden vinden, aanspreken en bespreken van verwachtingen, maar eventueel ook van teleurstellingen en pijn.

Waarom krijg ik overal de schuld van?

Schuldgevoel gaat heel vaak over de onbalans tussen geven en ontvangen. Je kunt je schuldig voelen omdat de ander altijd klaar staat voor jou terwijl je niets terug kunt doen. Je staat als het ware bij de ander in het rood. Neem Astrid, die ziek op bed lag en zichzelf op geen enkele manier nog zelfstandig kon redden.

Wat is een ander woord voor schuldgevoel?

Puzzelomschrijvingen van schuldgevoel:

Emotie van berouw. Gemoedstoestand. Het gevoel schuld te hebben.

Waar in je lichaam voel je verdriet?

Gevoelens in de nek, schouders en armen zijn het meest prominent aanwezig bij emoties die ervoor zorgen dat we een beweging naar andere mensen maken, zoals bij woede en blijdschap. Minder energie in je armen en benen is kenmerkend voor verdriet en somberheid.

Hoe herken ik een vrouw die emotioneel onbereikbaar is?

Mensen die emotioneel onbereikbaar zijn, hebben moeite om hun emoties te tonen en over hun gevoelens te praten. Ze hebben de neiging hun eigen leven te leiden en daar weinig over te delen. Je herkent een emotioneel niet beschikbare partner dus aan een grote mate van afstandelijkheid en afwezigheid.

Hoe noem je iemand zonder empathie?

Antisociale persoonlijkheidsstoornis. Als je een antisociale persoonlijkheidsstoornis (ASP) hebt, vertoon je antisociaal gedrag. Je kunt roekeloos, agressief, prikkelbaar, impulsief en onverschillig overkomen. Rekening houden met (de gevoelens van) anderen is lastig en regels worden vaak niet nageleefd.

Hoe krijg je schuldgevoel weg?

Wanneer je last hebt van oorzaak één, dan kun je het schuldgevoel benutten door de energie ervan te gebruiken om:
  1. Verantwoordelijkheden los te laten. ...
  2. Negatieve emoties van anderen bij anderen te laten. ...
  3. Meer dingen te ondernemen die voor jou belangrijk zijn. ...
  4. Meer nee te zeggen tegen dingen waar je geen behoefte aan hebt.

Wat is een dwangmatig schuldgevoel?

Wat is een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis? Bij een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis is er sprake van ordelijkheid, vasthoudendheid, onbuigzaamheid en besluiteloosheid. Een diepgaand patroon van perfectionisme en inflexibiliteit staat centraal, beginnend in de vroege volwassenheid.

Wat als je iets slechts hebt gedaan?

Wanneer je beseft dat je iets fout hebt gedaan, kan je last hebben van schaamte of van een schuldgevoel. Wees niet te hard voor jezelf en maak die gevoelens niet groter dan ze moeten zijn: Ja, je hebt iets fout gedaan, maar nee, daarom ben je geen slechte persoon. Wat kan je wel doen? Geef toe dat je fout was.

Wat doet teveel denken met je?

Je wordt steeds prikkelbaarder op psychisch niveau en je emotionele evenwicht gaat wankelen. Zelfs als je zit en niets lijkt te doen, bouw je vermoeidheid op vergelijkbaar met het gevoel dat je hebt na urenlang non-stop een berg op rennen.

Waarom doe ik dingen zonder na te denken?

Onbewust betekent zonder na te denken. Je leert tijdens je leven steeds meer over wat je moet doen en hoe je je moet gedragen in verschillende situaties. Deze informatie slaan je hersenen op. Hierdoor hoef je niet steeds opnieuw na te denken over hoe je iets moet doen.

Hoe stop je met aan iets te denken?

Stoppen met piekeren
  • Schrijf je gedachten op. Door je gedachten op te schrijven creëer je ruimte in je hoofd en kun je je gedachten tijdelijk loslaten. ...
  • Laat de controle los. ...
  • Kom in beweging. ...
  • Train je gedachten. ...
  • Maak gebruik van een piekerkwartier. ...
  • Accepteer de gedachte.