OCD uitgelegd voor beginners - wat had ik graag geleerd

Waarom heeft iemand OCD?

Gevraagd door: Isa van Dijk  |  Laatste update: 10 juni 2026
Score: 4.6/5 (48 stemmen)

Een dwangstoornis kan ontstaan door een lichamelijke ziekte, het gebruik van drugs of sommige medicijnen. Een ingrijpende, belangrijke levensgebeurtenis kan zorgen voor een dwangstoornis. Seksueel misbruik, het overlijden van een dierbare, een zwangerschap of een echtscheiding bijvoorbeeld.

Waardoor krijg je OCD?

Het meemaken van stressvolle of traumatische gebeurtenissen verhoogt de kans op het krijgen van OCS, vooral als dit tijdens de kindertijd was. Je kan denken aan ernstige gebeurtenissen, zoals lichamelijke mishandeling of seksueel misbruik, maar ook aan wat mildere gebeurtenissen zoals buitensluiting op school.

Wat is de oorzaak van een dwangstoornis?

Er is niet één vaste oorzaak waardoor een dwangstoornis kan ontstaan. Er spelen meerdere dingen een rol en vaak gaan ze samen. Erfelijkheid speelt een rol wanneer een ouder ook een dwangstoornis heeft (gehad) of heel erg perfectionistisch is.

Wat zijn de triggers van OCD?

Een Obsessieve Compulsieve Stoornis (OCD) kan worden veroorzaakt door genetische of neurobiologische factoren, maar ook door omgevingsfactoren. Deze dwangstoornis kan ook ontstaan door een lichamelijke ziekte, het gebruik van drugs of sommige medicijnen.

Welke mensen hebben OCD?

Voorkomen. In Nederland lijdt ongeveer 1- 3% van de bevolking aan een dwangstoornis. Het komt even vaak voor bij vrouwen en mannen. De eerste symptomen openbaren zich vaak al op jonge leeftijd en worden meestal het duidelijkst zichtbaar tussen het 20e en 25e levensjaar (bron: Lentis).

15 gerelateerde vragen gevonden

Is OCD een vorm van autisme?

OCD is een vorm van een angststoornis. Er wordt ook wel eens een vergelijking gemaakt met een Autisme Spectrum Stoornis. Echter is OCD niet een vorm van autisme. Wel kan het zo zijn dat mensen met autisme bepaalde dwanggedachten/handelingen ervaren vanuit hun problematiek.

Wat is de oorzaak van een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis?

Ontstaan. Veel mensen met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis zijn opgegroeid met afstandelijke, kritische of strenge ouders. Tijdens je opvoeding was er waarschijnlijk weinig ruimte voor spel, ontspanning en pubergedrag. Deze stoornis komt voor bij ongeveer één procent van de bevolking.

Wat zijn nare gedachten bij OCD?

Je hebt last van obsessieve gedachten over dingen die je beslist niet wilt doen, vaak met een seksuele, religieuze of agressieve inhoud. Deze gedachten noem je ook wel intrusies. Als dwanghandeling zoek je bijvoorbeeld eindeloos op internet en ga je voortdurend na wat je hebt gedacht of gezegd.

Wat verergert OCD?

Mensen met OCD vertonen meestal eerst milde symptomen van obsessies en compulsies, die mettertijd kunnen verergeren.

Hoe stop je OCD?

Tips voor het omgaan met OCD
  1. Accepteer je gedachten, maar geef ze geen macht. ...
  2. Zet jezelf niet vast in compulsies. ...
  3. Werk samen met een therapeut. ...
  4. Gebruik hulpmiddelen en apps. ...
  5. Stel realistische doelen. ...
  6. Zorg voor zelfzorg en ontspanning. ...
  7. Wees voorzichtig met geruststelling. ...
  8. Creëer een angsthiërarchie en maak gebruik van ERP.

Is OCD te genezen?

Het goede nieuws is dat OCD wel degelijk te genezen valt: bij tachtig procent van de mensen zorgt een goede therapie voor genezing. De behandeling met het beste resultaat is een combinatie van medicatie en gedragstherapie.

Wat zijn OCD trekjes?

OCD symptomen bij kinderen zijn als je kind last heeft van dwanggedachten of dwanghandelingen (ook wel dwangrituelen genoemd) zoals vaak handen wassen, controleren, tellen of hamsteren. Deze handelingen zijn irrationeel, beangstigend en het is moeilijk om er vanaf te komen.

Is OCD ernstig?

De dwanggedachten (obsessies) en dwanghandelingen (compulsies) zijn bij OCD zo ernstig dat ze het dagelijks leven beperken. Patiënten met ernstige OCD kunnen bijvoorbeeld urenlang bezig zijn met douchen, schoonmaken of het controleren van het huis, voordat ze naar buiten durven te gaan.

Kan je zelf van OCD afkomen?

Een dwangstoornis (OCD) gaat niet vanzelf over. Het is daarom belangrijk om hulp te zoeken en steun en begeleiding van hulpverleners en naasten te krijgen.

Kun je herstellen van OCD?

Als je OCS hebt en na je behandeling minder last hebt van klachten, dan is het mogelijk om een goed dagelijks leven te hebben. Wel kunnen je klachten soms weer erger worden. Het kan nodig zijn dat je een lange tijd of voor de rest van je leven medicijnen tegen de stoornis moet slikken.

Wat gebeurt er in de hersenen bij OCD?

Bij OCD functioneren bepaalde hersengebieden anders dan normaal. De basale ganglia, verantwoordelijk voor het onderdrukken van ongewenst gedrag, werkt minder goed. Hierdoor worden in de thalamus — een hersengebied betrokken bij denken, plannen en bewustzijn — ongewenste gedachten overactief herhaald.

Wat triggert OCD?

Persoonlijke eigenschappen. Bepaalde persoonlijke eigenschappen kunnen mensen extra vatbaar maken voor het krijgen van een dwangstoornis. Bijvoorbeeld snel angstig zijn of veel behoefte hebben aan veiligheid en controle. Maar ook mensen die niet snel angstig zijn kunnen een dwangstoornis krijgen.

Hoe herken je iemand met OCD?

Wat merk je van een dwangstoornis?
  • steeds controleren of iets wel precies op de goede plek staat.
  • steeds controleren of een kraan goed dicht zit.
  • heel vaak handen wassen.
  • op een trap steeds bepaalde treden overslaan.
  • iets een vast aantal keer doen, bijvoorbeeld 3 keer in je handen klappen voor je de voordeur opendoet.

Is een dwangstoornis te genezen?

Veelgestelde vragen. Kan een dwangstoornis overgaan? Ja, een dwangstoornis is goed te behandelen met therapieën als CGT en ACT. Eventueel kan in overleg met de huisarts of psychiater gekozen worden voor aanvullende medicatie.

Waarom krijg je OCD?

Er is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen, maar er zijn wel risicofactoren bekend. Erfelijkheid kan een rol spelen bij het ontstaan van een dwangstoornis. Heeft iemand in jouw familie een dwangstoornis, dan is de kans groter dat jij dit ook ontwikkelt.

Wat is dwangmatig piekeren?

Als je een gegeneraliseerde angststoornis hebt, ook wel piekerstoornis genoemd, kan je niet stoppen met piekeren. Je maakt je voortdurend zorgen over veel verschillende dingen, zoals je werk of gezondheid. Iedereen piekert weleens, maar bij een gegeneraliseerde angststoornis heb je geen controle meer over je zorgen.

Is smetvrees een dwangstoornis?

Smetvrees is een obsessief compulsieve stoornis of dwangstoornis, waarbij je last hebt van dwangmatige handelingen en gedachten.

Wat zijn de symptomen van relatie-OCD?

Relatie-OCD wordt gekenmerkt door terugkerende, opdringerige gedachten over de relatie. Deze gedachten zijn vaak irrationeel, maar toch extreem moeilijk te negeren. Veelvoorkomende obsessies zijn bijvoorbeeld: "Hou ik écht genoeg van mijn partner?"

Wat triggert dwanggedachten?

Vaak hebben deze gedachten te maken met angst. Om die gedachten weg te krijgen, voer je steeds bepaalde handelingen uit. Dit zijn dwanghandelingen. Voorbeelden hiervan zijn vaak de handen wassen, vaak controleren of de deur dicht is, spullen rechtzetten, bidden of bepaalde getallen of kleuren vermijden.

Is OCD hetzelfde als perfectionisme?

OCD is hetzelfde als perfectionisme: veel mensen beschouwen OCD als een extreme vorm van perfectionisme. Hoewel sommige symptomen van OCD, zoals de noodzaak om dingen 'perfect' te maken, op perfectionisme kunnen lijken, zijn de onderliggende redenen en emoties totaal verschillend.

Vorige artikel
Wat zijn de symptomen van mas?