Afhankelijkheid, codependentie en BPS (borderline persoonlijkheidsstoornis)

Is codependentie een persoonlijkheidsstoornis?

Gevraagd door: Sofie Güler  |  Laatste update: 8 januari 2026
Score: 4.4/5 (31 stemmen)

Het is geen stoornis, maar een persoonlijkheidstype dat zeker wel tot persoonlijke ontwikkeling in staat is. De codependent is vaak fijngevoelig en wil graag een relatie met verbinding, iets wat met de narcistische of emotioneel afwezige ouder onmogelijk was.

Wat zijn de symptomen van codependentie?

Mensen met codependentie herkennen vaak hun eigen behoeften niet en hebben een diepe angst voor afwijzing. Ze vinden het moeilijk om beslissingen te nemen zonder anderen te raadplegen en voelen zich vaak verantwoordelijk voor de emoties en acties van anderen.

Welke therapie voor codependentie?

Enkele vormen van codependency therapie zijn:
  • Cognitieve gedragstherapie, om ongezonde gedachten en gedrag te identificeren en te veranderen.
  • Dialectische gedragstherapie, om emotionele regulatie te ontwikkelen.
  • Gezinstherapie, vooral nuttig wanneer codependentie samengaat met verslavingsproblematiek.

Welke ziektes brengt codependentie met zich mee?

Het komt vaak voor dat mensen die codependent zijn, ook worstelen met chronische psychische aandoeningen of verslavingen . Relaties die ontstaan ​​door codependentie worden vaak gekarakteriseerd als eenzijdig, emotioneel destructief of zelfs gewelddadig.

Is codependentie een officiële diagnose in de DSM-5?

Nee, codependentie staat niet als officiële diagnose in de DSM-5 (het diagnostisch handboek voor psychische stoornissen).

23 gerelateerde vragen gevonden

Hoe doorbreek je codependentie?

Hoe kun je codependentie doorbreken?
  • Hoe te stoppen met codependent gedrag. ...
  • Maak jezelf los van problematische mensen. ...
  • Verstrikking en vervloeiing van emoties. ...
  • Je aandacht en energie op jezelf richten en voor jezelf zorgen. ...
  • Neem verantwoordelijkheid voor jouw aandeel. ...
  • Jezelf leren kennen. ...
  • Zelfliefde.

Welke stoornissen vallen onder de DSM-5?

Deze psychische stoornissen vind je in de DSM 5
  • Depressieve-stemmingsstoornissen. ...
  • Angststoornissen. ...
  • Middelgerelateerde en verslavingsstoornissen. ...
  • Trauma- en stressorgerelateerde stoornissen. ...
  • Persoonlijkheidsstoornissen. ...
  • Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen. ...
  • Bipolaire-stemmingsstoornissen.

Wat als je partner codependent is?

De invloed van codependentie

Codependentie is ongezond en breekt je uiteindelijk op. Je kan last krijgen van chronische stress, depressie, angst en burn-out. In relaties en vriendschappen doe je erg je best, maar houd je de ander eigenlijk op afstand omdat je niets van jezelf laat zien.

Hoe kom je van een relatieverslaving af?

Mogelijke manieren om een relatieverslaving te voorkomen zijn:
  1. Ontwikkel een gezond gevoel van eigenwaarde.
  2. Wees selectief bij het kiezen van een partner, waarbij je de tijd neemt om potentiële partners goed te leren kennen.
  3. Leer om emotioneel onafhankelijk te zijn.
  4. Versterk je sociale steunnetwerk.

Wat is een helperholic?

Helperholics staan altijd klaar om iemand te helpen of te steunen, niets is te veel. Ze zijn sociaal, zorgen voor warme verbindingen met de mensen om zich heen en zijn vaak de reden dat anderen zich goed voelen over zichzelf.

Waar komt codependentie vandaan?

Mensen die codependent zijn, komen vaak uit disfunctionele gezinnen waaruit een ongezonde relatie ontstaat. Dit kan gaan van ouders met een verslavingsproblematiek, persoonlijkheidsstoornis, vechtscheiding tot parentificatie (je hebt als kind de ouderrol op jou moeten nemen) of huishoudelijk geweld.

Is er een verband tussen codependentie en HSP?

Er is geen directe relatie tussen hoogsensitiviteit en codependentie, maar er is wel degelijk sprake van een bepaalde overlap tussen de kenmerken van HSP en codependentie die maken dat HSP'ers vatbaarder zijn voor codependentie. Denk hierbij aan de sterke wens om anderen te helpen.

Wat zijn codepentie patronen?

Een sterk codependentie patroon is dat je koste wat kost de relatie met de ander voor laat gaan op de relatie met jezelf. Je past je aan door te pleasen, zodat je je veilig voelt in de relatie met de ander. Je vermijdt hierdoor conflicten, je zegt niet meer wat jij eigenlijk wilt en wat goed voelt voor jou.

Wat is medeafhankelijkheid?

Codependentie betekent 'medeafhankelijk'. Het komt er in feite op neer dat je jouw geluk laat afhangen van je partner en hoe diegene zich gedraagt. Je creëert hiermee voor jezelf een gigantische druk om te pleasen. Alles wat je zegt, vindt en doet is erop gericht om je partner gelukkig en tevreden te zien.

Wat zijn de 5 meest voorkomende psychische stoornissen?

2. De meest voorkomende psychische aandoeningen
  • Angst en paniek stoornissen.
  • Depressie.
  • Persoonlijkheidsstoornis (o.a. borderline)
  • Psychotische stoornis.
  • Eetstoornis (anorexia nervosa en boulimie)
  • Autisme.

Wat is een As I-stoornis?

As I codeert alle psychiatrische aandoeningen, behalve de persoonlijkheidsstoornissen en de verstandelijke handicaps. As II codeert de persoonlijkheidsstoornissen en de verstandelijke handicaps. As III codeert de klinisch relevante, algemeen medische zaken.

Waarom is de DSM zo laag?

De koers van het aandeel DSM(Firmenich) zakte door de daling tot het laagste niveau sinds de coronapaniek begin 2020. Tijdens de periode dat de koers daalde, kwam er geen relevant nieuws over het bedrijf naar buiten. En dat is tevens de belangrijkste oorzaak van de koersdruk.

Wat is codependent gedrag?

De term “codependency” betekent letterlijk vertaald “medeafhankelijkheid”. Men is verslaafd aan de liefde, bevestiging, goedkeuring van anderen. Men wil nodig zijn voor anderen. De eigen gevoelens en behoeftes worden opzij geschoven.

Wat is een codependente moeder?

Parentificatie leidt tot Codependentie

Een emotioneel ongezonde jeugd, waarin jouw ouders niet in staat waren om een emotioneel veilige hechting met jou als kind aan te gaan, leidt later tot een afhankelijkheidsrelatie of tot een opeenvolging van afhankelijkheidsrelaties. Zo leidt Parentificatie tot Codependentie.

Hoe merk je bindingsangst?

Herken je dit: je wilt niet gekwetst worden, maar toch verlang je naar de liefde of een relatie. Wanneer je gevoelens voor iemand krijgt en hij of zij komt dichterbij, krijg je het benauwd. Je wilt losbreken zodra het serieuzer wordt. De oorzaak van bindingsangst ligt veelal in emotionele pijn.

Wat is een codependente vriendschap?

Codependente vriendschappen kunnen je opslokken en de belangrijkste relatie in je leven worden. Je zou zelfs kunnen voelen dat je niet zonder deze vriendschap kan leven. Gezonde vriendschappen voldoen aan de behoeften van beide mensen.

Hoe kan ik emotioneel beschikbaar zijn in mijn relaties?

Emotionele beschikbaarheid is het vermogen om contact te maken met je eigen emoties en deze openlijk te delen met anderen, waardoor er ruimte ontstaat voor oprechte relaties. Het gaat over emotioneel aanwezig zijn, niet alleen fysiek, in je interacties.

Heb ik codependentie?

De kenmerken van codependent gedrag

Moeite om grenzen te stellen; Geneigd tot overmatige controle; Problemen hebben met assertiviteit (je bent assertief als je voor jezelf opkomt en naar je belangen leeft zonder de gevoelens en belangen van een ander uit het oog te verliezen)

Welke categorieën psychische stoornissen zijn er in de DSM-5?

DSM-5 stoornissen

Psychiatrische stoornissen worden ingedeeld in categorieën, zoals Depressieve stoornissen, Angststoornissen, Trauma- en aan een stressbron gerelateerde stoornissen en Voedsel - en eetstoornissen.

Hoe heet DSM tegenwoordig?

DSM en het Zwitserse Firmenich zullen definitief samensmelten tot één bedrijf. Daarmee komt er een einde aan het zelfstandige Nederlandse chemiebedrijf dat is voortgekomen uit De Nederlandse Staatsmijnen. Het nieuwe DSM-Firmenich is naar eigen zeggen het resultaat van een fusie van gelijken.