2-minuten neurowetenschap: Obsessieve-compulsieve stoornis (OCS)

Hoe ontstaan obsessies?

Gevraagd door: dr. Isis Pham B  |  Laatste update: 15 mei 2026
Score: 4.2/5 (20 stemmen)

Meestal komen obsessies voort uit een angst voor iets, en je wilt voorkomen dat waar jij bang voor bent gebeurt. Hierdoor kunnen er naast dwanggedachten ook dwanghandelingen (compulsies) ontstaan.

Hoe ontstaat obsessief gedrag?

Obsessief gedrag komt voort uit een angst die de cliënt maar niet kan loslaten. Uiteindelijk gaat de angst een eigen leven leiden in het hoofd. De dwanggedachten nemen mentaal zoveel van de cliënt in beslag, dat de uitvoering van de dwanghandelingen onvermijdelijk is.

Waar komen obsessies vandaan?

Obsessieve drang komt meestal voort uit frustratie, ontevredenheid en innerlijke onrust. In ieder geval komt een obsessie niet voort uit plezier. Een obsessie heeft een negatieve inslag. Je laat je leiden door een begeerte, competitie, hebberigheid, altijd meer.

Wat is de oorzaak van obsessie?

Meestal ontstaan obsessies en dwang in een periode waarin u veel stress of druk ervaart, bijvoorbeeld bij een traumatische ervaring. Daarnaast hebben mensen met obsessies en dwang vaak een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zien zij snel gevaren en risico's, zoals ziekte, brand, inbraak of overlijden.

Hoe kom je van obsessies af?

Wat je behandeling wordt, hangt af van de reden van je obsessie. Vaak krijg je cognitieve gedragstherapie. Therapeuten helpen je om je gedachten te herkennen, begrijpen en te veranderen. Ze leren je om op een gezondere manier met obsessieve gedachtes om te gaan.

34 gerelateerde vragen gevonden

Kan de obsessie ooit verdwijnen?

Er is geen "genezing" voor de aandoening. Gedachten zijn van nature opdringerig en het is niet mogelijk om ze volledig te elimineren. Mensen met OCD kunnen echter leren hun obsessies te erkennen en verlichting te vinden zonder hun dwangmatigheden uit te voeren.

Is een obsessie gevaarlijk?

Mensen vergeten vaak dat een obsessie eigenlijk iets negatiefs is. Er zijn mensen die hieraan lijden. Een obsessie kan namelijk zorgen voor veel problemen, waaronder stress en in de ergste gevallen een burn-out.

Wat veroorzaakt een obsessie met iemand?

Wat veroorzaakt een obsessie voor iemand? Volgens Furer wordt obsessie veroorzaakt door verschillende factoren: je kunt je eenzaam voelen of op zoek zijn naar een connectie met iemand . Het kan ook komen doordat je iemand heel interessant hebt ontmoet, of in wie je een romantische relatie hebt.

Hoe herken je iemand die obsessief is?

Mensen met een dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis, ook wel een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis genoemd (OCPS), ervaren een sterke drang om alles onder controle te hebben. Ze zijn voortdurend bezig om hun taken ordelijk en foutloos te uit te voeren, vaak zonder enige emotie.

Is obsessie een verslaving?

Veel voorkomende obsessies

Een obsessie is in zekere zin dus wel een verslaving. Je wéét namelijk dat het niet goed voor je is en toch kun je niet stoppen.

Hoe stop je obsessieve gedachten?

Tips voor stoppen van dwanggedachten
  1. Praat erover ! ...
  2. Probeer meer te weten te komen over dwang, bijvoorbeeld door te lezen erover of door lotgenotencontact.
  3. Schrijf de gedachten op, ook al is het telkens dezelfde gedachte (zonder dwanghandelingen uit te voeren). ...
  4. Doe aan mindfulness/meditatie. ...
  5. Ga lekker sporten!

Wat veroorzaakt een obsessieve persoonlijkheid?

Oorzaken. OCPD komt vaak voor in families, dus genen kunnen erbij betrokken zijn . De jeugd en omgeving van een persoon kunnen ook een rol spelen. Deze stoornis kan zowel mannen als vrouwen treffen.

Hoe noem je iemand met een obsessie?

Een bekende obsessie is stalken. Stalkers zijn geobsedeerd door een bepaald persoon en doen er alles aan om bij deze persoon in de buurt te komen.

Welk gedrag vertoont een obsessief persoon?

Het belangrijkste kenmerk van een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis is een diepgaande preoccupatie (obsessie) met orde, perfectionisme, controle en specifieke manieren van handelen . Dit gedrag maakt het moeilijk om taken uit te voeren en veroorzaakt relatieproblemen. Symptomen van OCPD beginnen meestal in de vroege volwassenheid.

Wat zijn de symptomen van obsessief gedrag?

Kenmerken van OCS
  • je denkt steeds dezelfde vervelende dingen, zonder dat je dit wil en zonder dat je er controle over hebt.
  • je doet bepaalde handelingen om jezelf gerust te stellen.
  • als je deze handelingen niet kan doen, dan word je erg onrustig of angstig en denk je dat er iets ergs gaat gebeuren.

Welk gedrag beschrijft een obsessie het beste?

Obsessies zijn aanhoudende, ongewenste gedachten, beelden of impulsen die gevoelens van angst, walging of ongemak opwekken . Enkele veelvoorkomende obsessies zijn onder andere angst voor besmetting, obsessie met symmetrie, de angst om godslasterlijk te handelen, seksuele obsessies en de angst om anderen of zichzelf mogelijk schade te berokkenen.

Wat doe je tegen een obsessie?

OCS wordt meestal behandeld met (cognitieve) gedragstherapie. Met verschillende oefeningen wordt dan geprobeerd om de obsessies en dwanggedachten te verminderen of te verhelpen. Het meest effectief is om de gedragstherapie te combineren met bepaalde geneesmiddelen in de vorm van antidepressiva (SSRI's).

Wat betekent het als je iemand niet uit je hoofd krijgt?

Als je iemand niet uit je hoofd krijgt wordt je dus bestuurd door je onderbewustzijn die de opdracht heeft om zo vaak mogelijk aan iemand te denken. Jij had hier tot nu toe geen controle over omdat jouw automatische piloot (je onderbewustzijn) uit diepe angst voor verlies het denken aan deze persoon heeft overgenomen.

Wat is een mentale obsessie?

Dwanggedachten of obsessies zijn steeds terugkerende gedachten die men eigenlijk niet wil hebben. Dwanghandelingen of compulsies zijn bepaalde handelingen die iemand met OCS steeds wil herhalen. Mensen met OCS kunnen hiervan veel last ervaren.

Wat zijn de symptomen van obsessie?

Obsessies zijn gedachten of (denk)beelden die steeds weer terugkomen. Ze zijn vervelend en storend en je wordt er gespannen, bang en onrustig van. Je kunt ze proberen te negeren of tegen te houden, maar dat lukt niet. Vaak zijn compulsies (dwanggedachten) alleen te stoppen door bepaalde handelingen uit te voeren.

Is obsessie een ziekte?

Iemand met een dwangstoornis heeft last van dwanggedachten en dwanghandelingen. We noemen het ook wel obsessieve compulsieve stoornis. Dwanggedachten (obsessies) zijn steeds terugkomende gedachten of beelden die voor angst of spanning zorgen.

Wat is een gezonde obsessie?

Over het algemeen is het goed om bewust met je gezondheid bezig te zijn. Maar merk je dat je je enorm schuldig voelt als je iets ongezonds eet, je zes keer per week wil sporten, en dat je hiervoor sociale activiteiten afzegt? Dan is je gezonde leefstijl misschien een obsessie geworden.

Is obsessie liefde?

Neem even afstand en ga bij jezelf na of er momenteel iets mist in je leven, dat eventueel obsessieve gevoelens aanwakkert. Maar er zijn meer signalen. Gezonde verliefdheid of liefde bestaat uit natuurlijke, spontane en angst-vrije groei. Bij een obsessie komt veel vaker angst, overdenken en zorgen kijken.

Hoe kom je van een obsessie af?

In het kort
  1. Bij een dwangstoornis heb je gedachtes die je niet wilt hebben.
  2. Je moet ook steeds bepaalde dingen doen.
  3. Die moet je doen om je gevoel van angst minder te maken. ...
  4. Een psycholoog kan je helpen om de angst minder te maken.
  5. Ook medicijnen tegen angst kunnen helpen.
  6. Blijf genoeg bewegen, slapen en ontspannen.

Hoe kom ik van obsessieve gedachten af?

Wat kun je zelf doen bij een dwangstoornis?
  1. Lees en leer zoveel mogelijk. ...
  2. Praat met vrienden, familie en hulpverleners. ...
  3. Volg een cursus of training. ...
  4. Blijf zoveel mogelijk alles doen. ...
  5. Zorg voor structuur en regelmaat in je dagen. ...
  6. Zorg voor voldoende beweging. ...
  7. Probeer zo veel mogelijk te ontspannen. ...
  8. Houd een dagboek bij.